www.fransvanschooten.nl

Workshops

Workshops over zonnewijzers zijn verzorgd in Nederland en Turkije. De afgelopen jaren zijn we uitgenodigd voor het Turkish Airlines Science Festival in Bursa, het Science Festival in Konya en het Bursa AstroFest. Voor meer informatie kunt u contact opnemen met h.hietbrinkplanet.nl.

Workshops





Astrolabe

Een astrolabe is een instrument waarmee je problemen kunt oplossen die te maken hebben met de positie van zon en sterren, zowel op het moment zelf als voor tijdstippen in het verleden of de toekomst. Je kunt bijvoorbeeld vaststellen op welk tijdstip de zon opkomt op je verjaardag, of hoe laat de zon dan ondergaat. De astrolabe vertelt je hoe hoog de zon staat om 11:00 op 30 december. Ook kun je ermee bepalen hoe laat het is als de ster Betelgeuse in het sterrenbeeld Orion kort boven de horizon staat. Met islamitische astrolabes kun je de gebedstijden bepalen. Je kunt er zelfs de gebedsrichting richting Mekka mee vinden.
Tegenwoordig kun je de antwoorden op dit soort vragen vinden op internet of met een handige app op je telefoon, maar toen er nog geen computers waren, gaf de astrolabe uitsluitsel, tenminste als je een goede had die paste bij je locatie.

De astrolabe is een oud instrument. In de Griekse tijd was de wiskundige kennis beschikbaar voor het begin van de jaartelling. De eerste beschrijvingen dateren uit de zesde eeuw na de jaartelling. In het arabisch taalgebied wordt er over geschreven in de tiende eeuw, bijvoorbeeld door Abu Rayhan Muhammad ibn Ahmad al-Biruni. In musea liggen exemplaren uit die zelfde tijd. Vier eeuwen later verschijnen in West Europa de eerste astrolabes.

Vandaag is de astrolabe een historisch instrument en een geweldig hulpmiddel om de wiskunde achter de stereographische projectie en boldriehoeksmeting te doorgronden.

Hieronder staat een animatie van een astrolabe waarmee je stap voor stap ziet hoe de stereographische projectie werkt en hoe al die verschillende lijnen meetkundig geconstrueerd zijn.

 

Links naar relevante websites

Istanbul Museum of the History of Science and Technology in Islam

Catalogue of the Collection of Instruments of the Institute for the History of Arabic and Islamic Sciences: Astrolabes

animatie in volledig scherm

James E. Morrison: The Astrolabe

 

Catalogus

In de catalogus van de collectie van instrumenten van The Institute for the History of Arabic and Islamic Sciences staan veel afbeeldingen en beschrijvingen.


top
 


 English  Turkish